...
 
User : Pass :
  Music Education ( เล่าเรื่องโดย บุษบา )     
 

การปรับ Intronation สำหรับเครื่องเป่า (Part1)

บรรยายโดย อาจารย์ดำริห์ บรรณวิทยกิจ คณบดี คณะดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัย ศิลปากร
บรรยายโดย อาจารย์ดำริห์ บรรณวิทยกิจ คณบดี คณะดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัย ศิลปากร

" พวกเราคนเล่นเครื่องเป่า จะต้องปรับรูปปาก ลม และอื่น ๆ อีกหลายปัจจัย เพื่อที่จะได้เสียงไม่เพี้ยน การปรับเสียงแบบละเอียดของเครื่องเป่า จึงเป็นเรื่องใหญ่ ไม่ใช่เรื่องง่าย ๆ เพราะเวลาที่เราปรับเสียงนั้น จะทำให้สีสันของเสียง (Tone Color) เปลี่ยนไปด้วย การเล่นไม่ให้เพี้ยนจึงเป้นเรื่องใหญ่ที่พวกเรานักเล่นเครื่องเป่าจะต้อง ฝึกฝนอย่างหนัก จึงเป็นเหตุให้บทความชิ้นนี้เกิดขึ้น เพื่อที่จะแนะนำแบบฝึกหัดที่เหมาะสม ที่คนเล่นเครื่องเป่าสามารถนำไปใช้เพื่อการปรับ Intonation ที่ดีต่อไป "


การปรับ Intonation สำหรับเครื่องเป่า

การปรับ Intonation สำหรับเครื่องเป่า

ในขั้นของการเริ่มต้นนั้น ดูเหมือนว่าการเล่นเครื่องเป่าจะเล่นไม่ให้เสียงเพี้ยนได้ง่ายกว่าเครื่องสาย เพราะว่ามีกระเดื่องและลูกสูบช่วยในการเปลี่ยนระดับเสียง แต่สำหรับพวกเครื่องสายนั้น ไม่มีอะไรช่วยเรื่องระดับเสียงเลย จำต้องอาศัยความแม่นยำของตัวผู้เล่นเองในการหาตำแหน่งวางนิ้วเพื่อให้ได้ระดับเสียงต่าง ๆ ตามต้องการ

แต่เมื่อถึงการปรับเสียงแบบละเอียด (Fine Tuning) กลับตรงกันข้าม เพราะเครื่องสายสามารถปรับได้อย่างง่ายดายกว่าเพียงแค่ขยับนิ้วขึ้นลงเล็กน้อยเท่านั้น แต่พวกเราคนเล่นเครื่องเป่าจะต้องปรับทั้งรูปปาก ลม และอื่น ๆ อีกหลายปัจจัย เพื่อที่จะได้เสียงที่ไม่เพี้ยน การปรับเสียงแบบละเอียดของเครื่องเป่าจึงเป้นเรื่องใหญ่ ไม่ใช่เรื่องง่าย ๆ เพราะเวลาที่เราปรับเสียงนั้นจะทำให้สีสันของเสียง (Tone Color) เปลี่ยนไปด้วย การเล่นไม่ให้เพี้ยนจึงเป็นเรื่องใหญ่ที่พวกเรานักเล่นเครื่องเป่าจะต้องฝึกฝนอย่างหนัก จึงเป็นเหตุให้บทความชิ้นนี้เกิดขึ้นเพื่อที่จะแนะนำแบบฝึกหัดที่เหมาะสมที่คนเล่นเครื่องเป่าสามารถนำไปใช้เพื่อการปรับ Intonation ที่ดีต่อไป

การเลือกใช้อุปกรณ์เสริม

เครื่องเลือกใช้เครื่องเทียบเสียงแบบไฟฟ้าที่มีตัวชี้วัดเป้นแบบเข็ม




หรือเครื่องที่มีการชี้วัดรายละเอียดได้ในระดับ 1 เซนต์ และ สามารถรับเสียงสูง-ต่ำ ได้ช่วงเสียงกว้าง เพื่อความถูกต้องแม่นยำในการฝึกซ้อม

การเตรียมตัวสำหรับฝึกซ้อม

แบบฝึกหัดที่จะกล่าวถึงนนี้ค่อนข้างง่าย แต่ต้องฝึกอย่างถูกต้องและมีสมาธิ ควรเลือกห้องซ้อมที่เงียบสงบ ไม่มีเสียงรบกวนโดยเฉพาะเสียง "จี่" จากหลอดไฟ หรือจากเครื่องคอมพิวเตอร์ รวมทั้งควรเป็นห้องที่มีอุณหภูมิที่เหมาะสม ไม่ร้อนหรือเย็นจนเกินไป เพราะจะมีผลกระทบต่อเครื่องดนตรีโดยตรง รวมไปถึงก่อนฝึกทุกครั้งจะต้องทำ การอุ่นเครื่อง (Warm-up) ให้เรียบร้อยเสียก่อน หรือใช้แบบฝึกหัดนี้เป็น การเย็นเครื่อง (Warm-down) ของการซ้อมปกติของเราก็ได้



เวลาฝึกพยายามหลับตาหรือไม่มองเข็มของเครื่องเทียบเสียง ทุก ๆ ครั้งที่ออกเสียงแต่ละโน้ต แล้วค่อยลืมตามองเครื่องเทียบเสียงหลังจากออกเสียงแล้วเพื่อเป็นการตรวจสอบ

ถ้าซ้อมไปเรื่อย ๆ แล้วไม่รู้สึกว่าก้าวหน้า เริ่มเครียด หรือเกิดอาการเกร็ง ให้เปลี่ยนไปเล่นโน้ตตัวอื่นที่ง่ายกว่า หรือหยุดพักการซ้อมไว้ก่อน และการซ้อมแบบฝึกหัดนี้ในแต่ละคาบไม่ควรเกิน 15 - 20 นาที

แบบฝึกหัดที่ 1

การวางตำแหน่งของระดับเสียง (Pitch Placement) จุดประสงค์เพื่อให้ผู้เล่นพัฒนาการเล่นให้ได้ระดับเสียงที่แน่นอนแม่นยำ และรู้จักที่จะยืดหยุ่นระดับเสียงในระดับจุลภาค (Fine Tuning) มี 10 ขั้นตอนดังนี้

1. หลับตาเล่นโน้ตที่จะฝึก 2 จังหวะ ในระดับความดังปานกลาง (mf)

2. ลากเสียงโน้ตไว้อีก 1 จังหวะ แล้วลืมตาดูเข็มเครื่องเทียบเสียง

3. หยุดเล่น แล้วหลับตาอีกครั้ง สำหรับโน้ตต่อไปอีก 1 จังหวะ
3.1 ถ้าโน้ตที่ซ้อมนี้เพี้ยน ให้ทำซ้ำขันตอนที่ 1 - 3 อีกครั้ง และตั้งใจฟังให้ดี พยายามปรับเสียงให้การเล่นครั้งใหม่ไม่เพี้ยน **จำไว้ว่าอย่าเปลี่ยนเสียงขึ้น-ลง ระหว่างการลากโน้ตเสียงยาวขณะมองเครื่องเทียบเสียง
3.2 ถ้าสามารถเล่นโน้ตได้ไม่เพี้ยน 2 ครั้ง ติดต่อกันจึงค่อยปฏิบัติในขั้นที่ 4 ต่อไป

4. ในขณะที่หลับตาเล่นโน้ตที่ความดังเท่าเดิม 2 จังหวะ คราวนี้ตั้งใจว่าจะเล่นให้เพี้ยนสูง 10 เซนต์

5. ลากเสียงไว้ 1 จังหวะ แล้วดูเข็มว่า เราสามารถทำได้ตามที่ตั้งใจไว้หรือไม่

6. หยุดเสียง หลับตา...เตรียมเล่นโน้ตต่อไป
6.1 ให้ซ้ำขั้นตอนที่ 4 - 6 อีกครั้งจนกว่าเราจะเล่นให้เพี้ยนสูง - ต่ำ 10 เซนต์ได้ตามที่ตั้งใจไว้
6.2 ถ้าสามารถเล่นเพี้ยน ตามต้องการได้แล้ว 1 ครั้ง ให้กลับไปทำซ้ำขั้นตอนที่ 1 - 3 อีก และสามารถเล่นโน้ตให้ตรงอีก 2 ครั้ง

7. หลับตาเล่นโน้ตที่ความดังเท่าเดิม คราวนี้ตั้งใจเล่นให้เพี้ยนต่ำ 10 เซนต์

8. ซ้ำขั้นตอนที่ 4 - 6 อีกครั้ง แต่ตั้งใจให้เล่นเพี้ยนต่ำ 10 เซนต์แทน

9. เมื่อทำตามที่ตั้งใจได้ 1 ครั้ง ให้กลับไปซ้ำขั้นตอนที่ 1 - 3 ใหม่ และเล่นให้ไม่เพี้ยน 2 ครั้งติดต่อกันนะครับ

10. ซ้ำขั้นตอน 1 - 9 อีกครั้ง คราวนี้เล่นโน้ตติดต่อกัน 5 ตัว
- โน้ตไม่เพี้ยน (ตรงเข็ม)
- โน้ตเพี้ยนสูง 10 เซนต์
- โน้ตไม่เพี้ยน
- โน้ตเพี้ยนต่ำ 10 เซนต์
- โน้ตไม่เพี้ยน

ให้ปฏิบัติโน้ตเหล่านี้ ขาดจากกัน ทีละตัวโน้ต โดยใช้ลมหายใจเพียงครั้งเดียว จากขั้นตอนทั้ง 10 นี้ ผู้เล่นสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้หลายรูปแบบ เช่น เปลี่ยนไปเล่นโน้ตที่ออกเตฟ (Octave) อื่น หรือ เปลี่ยนไปเล่นที่ความดังระดับอื่นเป็นต้น

สิ่งที่ผู้เล่นควรฝึกให้ครบในที่สุดคือ ซ้อมกับโน้ตทุกตัวของเครื่องดนตรีที่เราเล่น และซ้อมในความดังระดับต่าง ๆ 3 ระดับ คือ เบา (p) , ดังปานกลาง (mf) และ ดัง (f)

แบบฝึกหัดที่ 2 เริ่มโน้ตในความดังระดับต่างกัน (Attack in Crescendo / Diminuendo)

จุดประสงค์ของแบบฝึกหัด
เพื่อให้ผู้เล่นสามารถรักษาระดับเสียงที่ไม่เพี้ยน....ได้ในระดับความดังที่เปลี่ยนไป

1. ให้ทำขั้นตอนที่ 1 - 3 ของแบบฝึกหัดที่ 1 แต่คราวนี้ให้เริ่มต้นโน้ตที่ระดับความดัง p

2. ค่อย ๆ เพิ่มความดังขึ้นจาก p => mf => f => ff จากนั้นค่อย ๆ ลดลงจาก ff => f => mf => p => pp ลักษณะเหมือนกับการทำเครสชันโด้ และ ดีเครสชันโด้

3. ถ้าครั้งไหนมีโน้ตเพี้ยนให้ลดขั้นความดังไป 1 ขั้น

4. กลับกัน...คราวนี้เริ่มโน้ตที่ความดังจาก ff - f - mf - p - pp - p - mf - f - ff


อาจารย์ดำริห์ บรรณวิทยกิจ คณบดี คณะดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัย ศิลปากร

บทความจากหนังสือ BAND MAGAZINE ปีที่ 1 ฉบับที่ 2


Written by บุษบา
 
xxx
 

เรื่องที่เกี่ยวข้องกับ

" การปรับ Intronation สำหรับเครื่องเป่า (Part1) "

การปรับ Intronation สำหรับเครื่องเป่า (Part1)
การปรับ Intronation สำหรับเครื่องเป่า (Part2) + ทำไมเราต้องฝึกเล่นเพี้ยน

...

บุษบา Main Story

  การเดินทางไปต่างประเทศครั้งแรก (เส้นทางสู่ WMC ครั้งที่ 1)
  เส้นทางสู่ WMC ครั้งที่ 2
  บุคคลสำคัญในวงการโยธวาทิตไทย
  Music Education
  เรื่องดี ๆ ของสังคมไทย
  ความทรงจำ (Remember)
นี่คือเพื่อนของคุณ บุษบา
 
 
 
 
Copyright (c) 2011 ThailandBand.com. All rights reserved. Design by Thailand Band Group.
...